Vì sao vấn đề này nghiêm trọng hơn nhiều người nghĩ
Đăng ở một tạp chí thiếu uy tín gây ba thiệt hại:
- Công trình không được công nhận khi xét chức danh, xét đề tài, hoặc xét tốt nghiệp.
- Không thể gửi lại nơi khác — bài đã đăng thì không đăng lại được, kể cả ở nơi vô danh.
- Ảnh hưởng uy tín khi người khác đọc danh mục công trình của bạn.
Thiệt hại thứ hai là thứ nhiều người không lường: một kết quả tốt bị chôn vĩnh viễn ở nơi không ai đọc.
Danh mục kiểm trước khi gửi
1. Danh mục được công nhận
Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất. Hỏi bộ phận khoa học công nghệ của cơ sở, hoặc hội đồng giáo sư ngành, xem tạp chí có nằm trong danh mục mà nơi bạn cần dùng công nhận không. Nếu công bố để đủ điều kiện bảo vệ, hỏi phòng đào tạo sau đại học.
2. Ban biên tập
Chọn ngẫu nhiên ba tới bốn tên trong ban biên tập, tra xem họ có thật không, có làm ở đơn vị được ghi không, và chuyên môn có khớp với phạm vi tạp chí không. Nếu tiện, viết thư hỏi một người xem họ có biết mình có tên trong ban biên tập không — chuyện gán tên người không đồng ý là có thật.
3. Các bài đã đăng
Đọc ba bài trong số gần nhất. Câu hỏi: chúng có phải nghiên cứu thật không, có được viết cẩn thận không, có thuộc cùng lĩnh vực không. Một tạp chí đăng bài từ mọi ngành trong cùng một số là dấu hiệu rõ ràng.
4. Thời gian xử lý
Xem các bài đã đăng có ghi ngày nhận và ngày chấp nhận không. Khoảng cách vài ngày cho một bài nghiên cứu là bất khả thi với bình duyệt thực chất.
5. Thông tin liên hệ và pháp lý
Địa chỉ toà soạn cụ thể, thông tin về đơn vị xuất bản, chính sách bình duyệt và chính sách phí được công bố rõ. Thiếu những thứ này là dấu hiệu.
6. Hỏi người trong ngành
Người hướng dẫn, đồng nghiệp có kinh nghiệm công bố. Đây là cách nhanh nhất và họ thường trả lời ngay.
Dấu hiệu đáng ngờ
- Thư mời gửi bài gửi hàng loạt, lời lẽ tâng bốc, gọi bạn là chuyên gia hàng đầu.
- Hứa đăng trong vài ngày hoặc vài tuần.
- Phạm vi ngành rộng bất thường — một tạp chí nhận cả y học lẫn kỹ thuật lẫn khoa học xã hội.
- Tên tạp chí gần giống một tạp chí có uy tín, chỉ khác một từ.
- Nêu chỉ số đo lường do một tổ chức không ai biết cấp.
- Phí chỉ được nói tới sau khi bài đã được chấp nhận.
- Trang thông tin có nhiều lỗi chính tả và ngữ pháp.
- Không có quy trình bình duyệt được mô tả rõ.
Một dấu hiệu chưa đủ kết luận. Nhiều dấu hiệu cùng lúc thì gần như chắc chắn.
Về hội thảo
Vấn đề tương tự tồn tại với hội nghị: mời gửi bài hàng loạt, phạm vi rộng bất thường, phí cao, nhận mọi bài. Áp dụng cùng danh mục kiểm: ban chương trình gồm ai, các kỳ trước có kỷ yếu được trích dẫn không, và hỏi người trong ngành.
Nếu đã lỡ gửi
- Nếu chưa được chấp nhận: rút bài chính thức bằng văn bản, giữ bản ghi. Đừng chỉ im lặng.
- Nếu đã được chấp nhận nhưng chưa đăng: liên hệ rút ngay và yêu cầu xác nhận bằng văn bản.
- Nếu đã đăng: tình huống khó. Trao đổi với người hướng dẫn và bộ phận phụ trách của cơ sở về cách xử lý. Đừng gửi lại bài đó cho tạp chí khác — đó sẽ là công bố trùng lặp.
- Nếu bị đòi phí mà bạn không đồng ý, hãy trao đổi bằng văn bản và tham khảo ý kiến bộ phận pháp chế của cơ sở.
Thói quen phòng ngừa
Đừng bao giờ chọn nơi gửi từ một thư mời. Hãy chọn từ danh mục tài liệu tham khảo của chính bài bạn — những tạp chí bạn đã trích dẫn là những tạp chí bạn biết là thật.
Lưu ý: chính sách của từng tạp chí, từng nhà tài trợ và từng cơ sở đào tạo khác nhau và thay đổi theo thời gian. Hãy đối chiếu với quy định hiện hành của chính nơi bạn làm việc cùng trước khi ra quyết định.
