Không có hình thức bình duyệt nào tốt hơn hẳn. Mỗi hình thức giải quyết một vấn đề và tạo ra một vấn đề khác, và các tạp chí chọn theo cái họ cho là quan trọng hơn trong lĩnh vực của mình.
Ẩn danh một chiều
- Phản biện biết tác giả, tác giả không biết phản biện.
- Phổ biến nhất.
- Bảo vệ phản biện khỏi áp lực khi phê bình người có vị thế.
- Nhưng cho phép thiên vị theo tên tuổi, cơ sở và quốc gia của tác giả.
Ẩn danh hai chiều
- Cả hai bên đều không biết nhau.
- Giảm thiên vị theo danh tính tác giả.
- Có lợi cho người mới, cho nhóm ít đại diện, cho cơ sở ít tên tuổi.
- Nhưng trong lĩnh vực hẹp, đoán ra tác giả không khó.
Bình duyệt công khai
- Danh tính công khai, đôi khi cả nhận xét cũng được đăng.
- Tăng trách nhiệm, giảm nhận xét thiếu xây dựng.
- Nhưng người trẻ ngại phê bình thẳng người có quyền lực với sự nghiệp mình.
- Nhận xét có xu hướng nhẹ đi.
Các biến thể khác
- Bình duyệt sau công bố — đăng trước, thảo luận công khai sau.
- Bình duyệt theo đăng ký trước — đánh giá thiết kế trước khi có kết quả.
- Loại thứ hai giải quyết được vấn đề sai lệch xuất bản, và đang lan rộng.
Với tác giả thì có gì khác
- Nếu ẩn danh hai chiều, phải bỏ thông tin nhận dạng khỏi bản thảo.
- Kiểm cả tên tệp và thuộc tính tài liệu.
- Tự trích dẫn cũng làm lộ danh tính — viết ở ngôi thứ ba.
- Đọc hướng dẫn của tạp chí, đừng đoán.
Một điều đáng nhớ
Bình duyệt theo đăng ký trước là thay đổi có ý nghĩa nhất trong các mô hình mới.
Khi thiết kế nghiên cứu được đánh giá và chấp nhận trước khi có kết quả, thì kết quả âm cũng được đăng — và điều đó xử lý được sai lệch xuất bản, thứ mà không hình thức bình duyệt truyền thống nào chạm tới.
Câu hỏi thường gặp
Ẩn danh một chiều là gì?
Phản biện biết tác giả nhưng tác giả không biết phản biện — phổ biến nhất, bảo vệ phản biện khỏi áp lực nhưng cho phép thiên vị theo tên tuổi và cơ sở.
Ẩn danh hai chiều có lợi gì?
Giảm thiên vị theo danh tính tác giả, có lợi cho người mới và nhóm ít đại diện — nhưng trong lĩnh vực hẹp thì đoán ra tác giả không khó.
Bình duyệt công khai có ưu nhược gì?
Tăng trách nhiệm và giảm nhận xét thiếu xây dựng, nhưng người trẻ ngại phê bình thẳng người có quyền lực nên nhận xét có xu hướng nhẹ đi.
Tác giả cần lưu ý gì với ẩn danh hai chiều?
Bỏ thông tin nhận dạng khỏi bản thảo, kiểm cả tên tệp và thuộc tính tài liệu, và viết tự trích dẫn ở ngôi thứ ba.
Mô hình mới nào có ý nghĩa nhất?
Bình duyệt theo đăng ký trước — khi thiết kế được chấp nhận trước khi có kết quả thì kết quả âm cũng được đăng, xử lý được sai lệch xuất bản.
