Đạo văn: phần lớn trường hợp là do thói quen ghi chép, không phải do cố ý

Phần lớn trường hợp đạo văn bị phát hiện không bắt nguồn từ ý định gian lận.

Chúng bắt nguồn từ một thói quen: chép một câu hay vào tệp ghi chú, sáu tháng sau viết bài, và không còn nhớ câu nào là của mình câu nào là chép lại.

Các dạng

• Chép nguyên văn không đặt trong ngoặc kép và không dẫn nguồn.
• Diễn đạt lại quá sát mà vẫn dẫn nguồn — vẫn là vấn đề.
• Chép ý tưởng hoặc cấu trúc lập luận mà không ghi nhận.
• Dùng lại đoạn văn của chính mình từ bài trước.

Phòng bằng thói quen ghi chép

• Trong ghi chú, đánh dấu rõ đâu là trích nguyên văn.
• Ghi nguồn ngay lúc chép, không để sau.
• Đọc xong thì gấp bài lại và viết bằng lời mình.
• Đây là biện pháp hiệu quả nhất và ít ai làm.

Về phần của chính mình

• Phần phương pháp lặp lại giữa các bài là chuyện khó tránh.
• Cách xử lý: trích dẫn bài trước và mô tả ngắn gọn, không chép nguyên.
• Phần mở đầu và bàn luận thì phải viết mới.
• Nhiều tạp chí có ngưỡng trùng lặp — kiểm trước khi nộp.

Với người viết bằng ngôn ngữ thứ hai

• Cám dỗ chép cấu trúc câu hay là rất lớn.
• Chép cụm từ kỹ thuật chuẩn thì được.
• Chép cả câu diễn đạt thì không.
• Học cấu trúc, không chép câu.

Nếu bị nêu vấn đề

• Trả lời trung thực, đừng phòng thủ.
• Nếu là lỗi thật, sửa và xin đính chính.
• Nếu là trùng lặp không đáng kể, giải thích rõ.
• Im lặng làm mọi việc tệ hơn nhiều.

Một điều đáng nhớ

Đánh dấu trích nguyên văn ngay trong ghi chú của bạn, kèm nguồn.

Đây là biện pháp phòng tránh duy nhất thực sự hiệu quả, tốn vài giây mỗi lần, và nó xử lý được đúng cái cơ chế đã khiến phần lớn các trường hợp xảy ra — quên, chứ không phải cố ý.

Câu hỏi thường gặp