Viết nhận xét: phân biệt rõ điều phải sửa và điều bạn muốn khác đi

Một danh sách hai mươi nhận xét không phân loại buộc tác giả phải tự đoán cái nào bắt buộc và cái nào là gợi ý.

Họ thường đoán sai, và cả hai bên mất thêm một vòng.

Phân loại rõ ràng

• Vấn đề lớn: kết luận không đứng vững nếu không sửa.
• Vấn đề vừa: làm bài yếu đi nhưng không phá kết luận.
• Gợi ý: bài sẽ tốt hơn, tác giả có quyền không làm.
• Đánh dấu rõ từng nhóm, đừng trộn lẫn.

Nhận xét có ích trông thế nào

• Nêu vấn đề, nêu vì sao nó quan trọng, nêu cách khắc phục.
• Chỉ rõ vị trí: trang, dòng, hình nào.
• Nói cả điểm mạnh — biên tập viên cần thông tin đó để cân nhắc.
• Yêu cầu tương xứng với phạm vi bài.

Cái không nên viết

• Nhận xét về tác giả thay vì về bài.
• Giọng mỉa mai — người nhận thường là người trẻ đã bỏ hai năm vào bản thảo đó.
• Đòi trích dẫn công trình của mình khi không thật sự liên quan.
• Đòi thêm thí nghiệm vượt xa phạm vi bài.
• Yêu cầu tác giả viết bài mà bạn muốn viết.

Khi bạn không chắc

• Nói rõ phần nào ngoài chuyên môn của mình.
• Biên tập viên cần biết điều đó để mời thêm người.
• Thừa nhận giới hạn làm nhận xét đáng tin hơn, không kém đi.

Nghi ngờ vi phạm

• Báo riêng cho biên tập viên, không viết vào nhận xét công khai.
• Nêu cụ thể điều bạn quan sát được, không suy diễn.
• Không tự điều tra.
• Bản thảo là tài liệu mật — không dùng nội dung cho việc của mình.

Một điều đáng nhớ

Đánh dấu rõ đâu là phải sửa và đâu là nên cân nhắc.

Nó tốn thêm ba mươi giây khi viết và tiết kiệm cho tác giả cả một vòng sửa. Đó cũng là cách duy nhất để một gợi ý của bạn không bị hiểu thành điều kiện bắt buộc — hoặc ngược lại.

Câu hỏi thường gặp