Thư phản hồi là văn bản quyết định số phận bài ở vòng hai. Nguyên tắc duy nhất không được vi phạm: trả lời từng ý một, không bỏ sót ý nào — kể cả ý bạn cho là vô lý.
Một nhận xét bị lờ đi là lý do đủ để biên tập viên từ chối, dù mọi nhận xét khác đã được xử lý tốt.
Cấu trúc
- Mở đầu ngắn: cảm ơn, tóm tắt những thay đổi chính.
- Chép lại từng nhận xét, đánh số.
- Dưới mỗi nhận xét: bạn đã làm gì, ở đâu trong bản thảo.
- Chỉ rõ số trang, số dòng.
- Biên tập viên phải kiểm được mà không phải đi tìm.
Khi bạn đồng ý
- Nói rõ đã sửa gì và ở đâu.
- Trích lại đoạn đã sửa nếu ngắn.
- Không cần giải thích dài — đã sửa là đủ.
Khi bạn không đồng ý
- Nói rõ là không đồng ý, lịch sự và trực tiếp.
- Đưa lý do có căn cứ, dẫn dữ liệu hoặc tài liệu.
- Cân nhắc thêm một câu vào bản thảo giải thích chỗ đó — thường giải quyết được.
- Không đồng ý có căn cứ là hoàn toàn hợp lệ và được tôn trọng.
Khi phản biện hiểu sai
- Đó thường là dấu hiệu bạn viết chưa rõ, không phải họ đọc ẩu.
- Sửa chỗ viết chưa rõ, rồi nói đã sửa.
- Nếu một phản biện hiểu sai, độc giả cũng sẽ hiểu sai.
Khi yêu cầu vượt quá khả năng
- Giải thích vì sao không làm được: thời gian, thiết bị, phạm vi.
- Đề xuất phương án thay thế nếu có.
- Nêu nó thành hạn chế trong phần bàn luận.
- Hoặc cân nhắc chuyển sang tạp chí có phạm vi phù hợp hơn.
Một điều đáng nhớ
Trả lời từng nhận xét một, kể cả nhận xét bạn cho là vô lý.
Biên tập viên đọc thư phản hồi cùng lúc với nhận xét gốc, và một mục bị bỏ trống nổi bật hơn bất cứ lập luận nào bạn viết ở các mục khác. Không đồng ý thì viết ra là không đồng ý — im lặng thì không phải là một lựa chọn.
Câu hỏi thường gặp
Nguyên tắc quan trọng nhất khi phản hồi là gì?
Trả lời từng ý một không bỏ sót ý nào, kể cả ý bạn cho là vô lý — một nhận xét bị lờ đi là lý do đủ để bị từ chối.
Thư phản hồi nên có cấu trúc gì?
Mở đầu ngắn tóm tắt thay đổi chính, chép lại từng nhận xét có đánh số, dưới mỗi nhận xét nói đã làm gì và ở đâu kèm số trang số dòng.
Khi không đồng ý thì viết thế nào?
Nói rõ là không đồng ý một cách lịch sự và trực tiếp, đưa lý do có căn cứ dẫn dữ liệu hoặc tài liệu, và cân nhắc thêm một câu giải thích vào bản thảo.
Khi phản biện hiểu sai thì sao?
Đó thường là dấu hiệu bạn viết chưa rõ chứ không phải họ đọc ẩu — sửa chỗ viết chưa rõ, vì nếu một phản biện hiểu sai thì độc giả cũng sẽ hiểu sai.
Khi yêu cầu vượt quá khả năng thì làm gì?
Giải thích vì sao không làm được, đề xuất phương án thay thế, nêu thành hạn chế trong phần bàn luận, hoặc cân nhắc chuyển tạp chí phù hợp hơn.
