Nhận xét thiếu tôn trọng vẫn tồn tại trong bình duyệt, và người trẻ chịu nhiều hơn. Nó gây tổn thương thật.
Nhưng một nhận xét vô lễ vẫn có thể chứa một điểm đúng — và tách nội dung khỏi giọng điệu là kỹ năng phải học, vì nó bảo vệ cả bài của bạn lẫn chính bạn.
Xử lý ngay lúc đầu
- Đọc một lần, đóng lại, để ba ngày.
- Đừng viết thư trả lời trong lúc đang giận.
- Nói với một đồng nghiệp — đọc to lên thường làm nó bớt nặng.
- Nhớ rằng người viết không thấy mặt bạn khi viết.
Tách nội dung khỏi giọng điệu
- Chép các điểm kỹ thuật ra một danh sách riêng, bỏ hết tính từ.
- Đánh giá từng điểm trên căn cứ khoa học.
- Bạn thường sẽ thấy ba tới bốn điểm đúng ẩn dưới lớp ngôn ngữ khó chịu.
- Trả lời các điểm đó bình thường, như mọi nhận xét khác.
Trả lời thế nào
- Giọng trung tính hoàn toàn, không mỉa lại.
- Không nhắc tới giọng điệu của họ trong thư phản hồi.
- Trả lời đủ từng điểm.
- Người đọc thư của bạn là biên tập viên, không phải người viết nhận xét.
Khi nào nên báo biên tập viên
- Khi nhận xét có nội dung xúc phạm cá nhân hoặc phân biệt đối xử.
- Khi có dấu hiệu xung đột lợi ích.
- Báo riêng, ngắn gọn, nêu cụ thể câu nào.
- Biên tập viên có trách nhiệm xử lý việc này.
Nếu bạn là người viết nhận xét
- Đọc lại trước khi gửi và hỏi mình có muốn nhận nhận xét này không.
- Người nhận thường là người trẻ đã bỏ hai năm vào bản thảo.
- Thẳng thắn và tử tế không loại trừ nhau.
Một điều đáng nhớ
Chép các điểm kỹ thuật ra một danh sách riêng, bỏ hết tính từ đi.
Làm vậy bạn thấy được thứ thực sự có trong nhận xét đó — thường là vài điểm đúng và đáng sửa, nằm dưới một lớp ngôn ngữ mà người viết đáng lẽ không nên dùng.
Câu hỏi thường gặp
Nên làm gì ngay khi nhận nhận xét gay gắt?
Đọc một lần rồi đóng lại để ba ngày, đừng viết thư trả lời trong lúc đang giận, và nói với một đồng nghiệp.
Tách nội dung khỏi giọng điệu thế nào?
Chép các điểm kỹ thuật ra một danh sách riêng bỏ hết tính từ, đánh giá từng điểm trên căn cứ khoa học — thường sẽ thấy ba tới bốn điểm đúng ẩn dưới.
Trả lời thế nào?
Giọng trung tính hoàn toàn không mỉa lại, không nhắc tới giọng điệu của họ, trả lời đủ từng điểm — vì người đọc thư của bạn là biên tập viên.
Khi nào nên báo biên tập viên?
Khi nhận xét có nội dung xúc phạm cá nhân hoặc phân biệt đối xử, hoặc có dấu hiệu xung đột lợi ích — báo riêng, ngắn gọn, nêu cụ thể câu nào.
Nếu bạn là người viết nhận xét thì sao?
Đọc lại trước khi gửi và hỏi mình có muốn nhận nhận xét này không — người nhận thường là người trẻ đã bỏ hai năm vào bản thảo.